Падрыхтоўка навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі

Паспяховая рэалізацыя стратэгіі інавацыйнага развіцця краіны залежыць ад эфектыўнасці ажыццяўлення фундаментальных і прыкладных навуковых даследаванняў, стварэння і ўкаранення інавацыйных распрацовак ва ўсе сферы жыццядзейнасці грамадства. Рашэнне гэтых задач могуць забяспечыць, перш за ўсё, кадры вышэйшай навуковай кваліфікацыі з развітымі творчымі навыкамі, крытычным мысленнем, здольныя да пошука і стварэння новых ведаў, пастаяннага ўкаранення інавацый у сваёй прафесійнай дзейнасці.

Шырокія магчымасці для падрыхтоўкі навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі, якія адказваюць сучасным патрабаванням, мае Беларускі дзяржаўны медыцынскі універсітэт.

Падрыхтоўка кадраў у магістратуры УА «Беларускі дзяржаўны медыцынскі універсітэт», ажыццяўляецца па 30 спецыяльнасцях клінічнага і неклинического профілю на дзённай форме навучання. У магістратуры універсітэта навучаюцца, як грамадзяне Рэспублікі Беларусь, так і замежныя грамадзяне з Лівана, Кітая, Лівіі, Нігерыі, Ірака, Ірана і іншых краін. У далейшым плануецца навучанне магістрантаў на англійскай мове.

Навучанне ў магістратуры прадугледжвае выкананне навучальнага плана, які ўстанаўлівае пералік, паслядоўнасць і аб'ём навучальных дысцыплін, абавязковых для вывучэння, колькасць вучэбных гадзін, паслядоўнасць і тэрміны вывучэння вучэбных дысцыплін, тэрміны праходжання практыкі, віды вучэбных заняткаў, формы і тэрміны правядзення атэстацыі, напісанне і абарону магістарскай дысертацыі. Усе магістранты (100%) паспяхова абараняюць магістарскія працы з прысваеннем ступені магістра медыцынскіх (біялагічных) навук.

Падрыхтоўка навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі ў УА «Беларускі дзяржаўны медыцынскі універсітэт» ажыццяўляецца на I ступені (аспірантура, ад'юнктура) і II ступені (дактарантура) паслявузаўскай адукацыі па 40 спецыяльнасцях медыцынскага і біялагічнай профілю:

  • 03.01.00 - фізіка-хімічная біялогія
  • 03.02.00 - агульная біялогія
  • 03.03.00 - фізіялогія
  • 14.01.00 - клінічная медыцына
  • 14.02.00 - прафілактычная медыцына
  • 14.03.00 - медыка-біялагічныя навукі

У аспірантуры і дактарантуры універсітэта навучаецца 205 чалавек на дзённай форме атрымання адукацыі, на завочнай форме атрымання адукацыі, у форме суіскальніцтва; дактаранты навучаюцца ў форме суіскальніцтва.

Навуковае кіраўніцтва аспірантамі ажыццяўляюць 90 вядучых вучоных Рэспублікі Беларусь; навуковае кансультаванне дактарантамі ажыццяўляюць 30 дактароў навук.

На працягу навучальнага года арганізаваны заняткі для аспірантаў і суіскальнікаў. Навучальны план уключае дысцыпліны, накіраваныя на падрыхтоўку аспірантаў і суіскальнікаў да здачы кандыдацкіх экзаменаў у адпаведнасці з праграмамі, рэкамендаванымі Вышэйшай атэстацыйнай камісіяй Рэспублікі Беларусь, а таксама курсавых экзаменаў і залікаў, спецкурсы, спецсемінары.

Арганізацыя прыёму ў аспірантуру і дактарантуру ажыццяўляецца ў адпаведнасці з Палажэннем аб падрыхтоўцы навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі ў Рэспубліцы Беларусь, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 01.12.2011 № 561 'Аб некаторых пытаннях падрыхтоўкі і атэстацыі навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі».

З аспірантамі і дактарантамі сумесна з прарэктарам па навуковай рабоце праводзіцца арганізацыйны сход, на якім аспіранты і суіскальнікі атрымліваюць пакет дакументаў, індывідуальныя планы працы. З усімі аспірантамі і дактарантамі заключаюцца дамовы аб падрыхтоўцы навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі за кошт сродкаў рэспубліканскага бюджэту або на платнай аснове.

Кантроль за падрыхтоўкай і выкананнем дысертацыйных даследаванняў аспірантаў і дактарантаў ажыццяўляецца навуковымі кіраўнікамі і загадчыкамі кафедраў сумесна з дактарантурай, аспірантурай і магістратурай. Аспіранты і дактаранты прымаюць удзел ва ўсіх катэдральных мерапрыемствах, выступаюць на семінарах, удзельнічаюць у працы канферэнцый. Прамежкавы кантроль за працай аспірантаў і дактарантаў ажыццяўляецца на кафедрах. 1 раз у квартал аспіранты і дактаранты выступаюць на пасяджэннях кафедры, даюць справаздачу аб праведзенай працы, аналізуюць выкананне індывідуальнага плана. Выніковы кантроль ажыццяўляецца атэстацыйнай камісіяй, зацверджанай загадам рэктара універсітэта. Акцэнт пры правядзенні атэстацыі робіцца на пытаннях здачы кандыдацкіх экзаменаў і залікаў, апублікаванасці вынікаў даследаванняў у навуковых выданнях, напісанні артыкулаў і тэзісаў, удзеле ў канферэнцыях, правядзенні эксперыменту, напісанні тэксту дысертацыі афармленні дысертацыйнага даследавання. Складзены банк дадзеных на аспірантаў і суіскальнікаў, які ўносіцца ў базу дадзеных аўтаматызаванай сістэмы маніторынгу навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі. 1 раз у квартал дадзеная база дадзеных абнаўляецца, ўносяцца карэкціроўкі.

Дактарантура і аспірантура працуе ў цесным супрацоўніцтве з кафедрамі універсітэта. Сумесна з кафедрамі праводзіцца работа па навукова-метадычнаму і інфармацыйным забеспячэнні аспірантаў і дактарантаў. У аддзеле дактарантуры, аспірантуры і магістратуры падрыхтаваны спісы навуковых канферэнцый, семінараў, спецыяльна выдадзеныя для падрыхтоўкі да іспытаў кандыдацкага мінімуму метадычныя дапаможнікі, інструкцыі па афармленні дысертацый, аўтарэферата і публікацый, маецца пералік навуковых выданняў для апублікавання вынікаў дысертацыйных даследаванняў. Варта адзначыць працу камісіі па праверцы першаснай дакументацыі дысертацыйных работ, якую ўзначальвае прарэктар па навуковай рабоце прафесар Кулага В.К.

Аспіранты і суіскальнікі маюць магчымасць карыстацца кампутарным класам, бібліятэчным фондам універсітэта, маюць доступ у кампутарную сетку Інтэрнэт.

За інавацыйныя падыходы, ўкараненне ў практыку работы інавацыйных тэхналогій у сферы медыцынскай адукацыі аспірантам універсітэта прызначаліся стыпендыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. За апошнія пяць гадоў 10 аспірантам універсітэта дзённай формы атрымання адукацыі была прызначана стыпендыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Пры завяршэнні засваення зместу адукацыйных праграм паслявузаўскай адукацыі аспіранты і дактаранты праходзяць выніковую атэстацыю. Выніковая атэстацыя ажыццяўляецца дзяржаўнымі атэстацыйнымі камісіямі па медыцынскіх і медыка-біялагічных навуках, зацверджанымі загадам Міністра аховы здароўя Рэспублікі Беларусь. Тым, хто паспяхова завяршыў навучанне ў аспірантуры, дзяржаўнай атэстацыйнай камісіяй прысвойваецца навуковая кваліфікацыя «Даследчык» і выдаецца Дыплом даследчыка.

Падрыхтоўка навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі ажыццяўляецца на кафедрах універсітэта. 23 кафедры ажыццяўляюць падрыхтоўку дактарантаў, 45 кафедраў ажыццяўляюць падрыхтоўку аспірантаў.

Асноўным зместам падрыхтоўкі навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі ў аспірантуры і дактарантуры універсітэта з'яўляецца працэс, накіраваны на правядзенне навуковых даследаванняў, атрыманне новых ведаў шляхам стварэння навуковых распрацовак і спосабаў іх прымянення, і як вынік, падрыхтаваная дысертацыйных праца. За апошнія 5 гадоў ва ўніверсітэце навучаліся 732 аспіранта і 156 дактарантаў.

Вынікі падрыхтоўкі навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі ва ўніверсітэце сведчаць аб высокай эфектыўнасці дадзенага працэсу. За 5 гадоў (2011 - 2015 гады) было абаронена 85 кандыдацкіх дысертацый і 24 доктарскіх дысертацыі.

Эфектыўнасць дзейнасці аспірантуры і дактарантуры за 5 гадоў (2011 - 2015 гады) склала 83%.

Ва універсітэце распрацаваны перспектыўныя планы абнаўлення і падрыхтоўкі навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі з 2016 па 2020 гады з улікам запатрабавання навуковых кадраў з мэтай далейшага развіцця медыцынскай навукі і практычнай аховы здароўя.

Ключавы фактар ​​развіцця навуковага патэнцыялу ВНУ - гэта дзейнасць саветаў па абароне дысертацый. Беларускі дзяржаўны медыцынскі універсітэт - бясспрэчны лідэр як па колькасці створаных дысертацыйных саветаў і спецыяльнасцяў, па якіх могуць праводзіцца абароны, так і па колькасці праведзеных абарон, што пацвярджае высокі кадравы патэнцыял універсітэта і статус вядучай ВНУ ў галіне медыцынскага адукацыі. Ва універсітэце функцыянуе 8 дысертацыйных саветаў па 22 спецыяльнасцях.

Сфарміраваная сетка саветаў па абароне дысертацый па ахопу спецыяльнасцяў, па якіх могуць праводзіцца абароны дысертацый, адпавядае патрэбам забеспячэння ўстаноў адукацыі і навукова-практычных цэнтраў рэспублікі ў спецыялістах вышэйшай навуковай кваліфікацыі і развіцця ў іх навуковых школ.

Тэматыка дысертацыйных даследаванняў, якія атрымалі станоўчую ацэнку ў Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспубліцы Беларусь, адпавядае прыярытэтным напрамкам фундаментальных і прыкладных навуковых даследаванняў у краіне. Іх вынікі маюць практычную накіраванасць, запатрабаваныя ў самых розных галінах медыцынскай навукі, а таксама знаходзяць адлюстраванне ў адукацыйным працэсе ВНУ і ў сістэме павышэння кваліфікацыі, што сведчыць аб іх высокім навуковым патэнцыяле.

 

 Падзяліцеся